Muhasebe

İrsaliye Nedir? Neden Bu Kadar Önemli?

İrsaliye; genel itibari ile satıcı tarafından hazırlanan ve herhangi bir malın satış işlemenin tamamlanmasının ardından elde edilen bedelin tutarını gösteren bir belge olarak tanımlanmaktadır. İrsaliye yani söz konusu belgeler; mal ya da ürünün satışının tamamlanmasından sonra verilen belgelerdir. Fatura şeklinde düzenlenmiş olan belgelerin üzerinde çeşitli bilgilerin de bulundurulması zorunlu hale getirilmiştir. Bu bilgilerin eksik olması durumunda, irsaliye belgesi geçersiz olacaktır. Faturanın geçersiz olmaması ve belge niteliğini muhafaza edebilmesi için bilgilerin eksiksiz olarak girilmiş olması gerekmektedir. Bundan dolayı da irsaliye belgesinin fatura niteliğinde sayılması için; o faturanın hangi satıcı tarafından hazırlandığı, ne kadarlık bir tutarı olduğu, alınan tutar karşılığında ne satıldığı, malın hangi tarihte satıldığı ve kaç adet satıldığı gibi oldukça açıklayıcı bilgilerin yer alması gerekmektedir.

28 Temmuz 2026

2 Dakikalık Okuma

İrsaliye ve Faturanın Farkı Nedir?

İrsaliye ve fatura sıkça karıştırılan terimlerdir. Ancak fatura olmayan sevk irsaliyesi; satıcı tarafından hazırlanan, açıklayıcı bir belgedir. Ancak fatura ile sevk irsaliyesi arasında çeşitli farklar söz konusudur. İlk olarak bilinmesi gereken başlıca unsur; sevk irsaliyesinin fatura yerine kullanılamayacağıdır. Malın satışının yapılması halinde, o mal gerekli adrese teslim edilirken, sevk irsaliyesinin düzenlenmesi gerekmektedir. Malın depodan çıkarılması için ve malın gereken yere teslim edildiğinin kanıtı olarak; belge satıcı firma tarafından imzalanmaktadır. Alıcı tarafından ise malın teslim alındığına dair imzalanması gerekmektedir. Bu belgenin imzalanmaması, malın teslim edilmediğini ortaya koyar. Fakat belgede imza varsa o malın teslimi gerçekleşmiş olarak kabul edilir.

İrsaliyeli Fatura Nedir?

Fatura ve sevk irsaliyesi ile beraber bir de sevk irsaliyeli faturadan bahsedilmektedir. Genel itibari ile fatura ve sevk irsaliyesi satıcı firma tarafından ayrı olarak hazırlanan bir unsurdur. Fakat çeşitli durumlarda bu iki belgenin birlikte hazırlanmasına ihtiyaç duyulabilir. Fatura ve sevk irsaliyesinin beraber hazırlandığı durumlarda meydana çıkan belgeye sevk irsaliyeli fatura adı verilmektedir. Bu evrak üzerinde hem fatura bilgileri yer alır hem de sevk ile ilgili bilgiler mevcut olur. Satıcı firma bu sevk irsaliyeli faturanın çeşitli hazırlama şartları bulunmaktadır. Örnek olarak; söz konusu evrakların 3 adet olacak şekilde hazırlanması gerekir. Eğer 3 adetten az hazırlanmış ise yasal olarak bu evrak hazırlanmamış kabul edilir. Bunun yanı sıra evrakların üzerinde sevk irsaliyeli olduğu de belirtilmelidir. Fatura ya da sevk irsaliyeleri, kalem ya da yazıcıdan çıktı alınarak doldurulabilir. Bilgisayar çıktıları ise günümüzde daha yaygın biçimde tercih edilmektedir.

İrsaliye; tarih, seri ve sıra numarası takip edilerek kesilmelidir. Bunun yanı sıra irsaliyenin düzenlenmesi ile beraber 7 gün içinde faturası kesilmesi zorundadır. Bunun yanı sıra, sevk edilen malların cinsi, miktarı, nereden nereye sevk edildiği, malın teslim tarihi de belirtilmelidir. Fatura; irsaliyenin düzenlendiği ay ve düzenlendiği yıldan, farklı bir ay ve yıla kesilemez. Mal ya da ürünlerin teslimini belirtilen ve kanıtlayan en önemli belge; sevk irsaliyesidir Sevk irsaliyesi en az üç nüsha olarak düzenlenmelidir. Aksi halde geçerliliği olmayacaktır. Bunun yanı sıra düzenlenmiş olan iki nüsha mutlaka malı taşıyan taşıtta mevcut olmalıdır. En az 3 kopya olarak düzenlenmemiş olan sevk irsaliyeleri hiç oluşturulmamış sayılacağı için dikkat edilmesi gereken en önemli kuralların başında gelir. Bu durumda her bir sevk irsaliyesi için özel usulsüzlük cezası kesilecektir. Mal sevkiyatında düzenlenmiş olan sevk irsaliyelerinin taşıtta bulundurulması zorunludur. Bundan dolayı da yapılan kontrollerde sevk irsaliyesinin nakil aracında bulundurulmaz ise malı taşıyan veya taşıttıran (alıcı veya satıcı) adına her bir sevk irsaliyesi için cezası kesilir. İrsaliye düzenleme sürecini kolaylaştırmak ve maliyetlerinizi öğrenmek istiyorsanız e-irsaliye geçiş seçeneklerini inceleyebilirsiniz.