Fason İşçilikte KDV Tevkifatı ve Fason Fatura Düzeni

Fason işçilikte KDV tevkifatı, imalat sürecinin belirli aşamalarını üstlenen fason üreticilere yapılan ödemeler üzerinden hesaplanan KDV'nin, belirli oranlarda kesilerek alıcı tarafından doğrudan vergi dairesine beyan edilip ödenmesi işlemidir.3065 sayılı KDV Kanunu'nun 9. maddesi kapsamında vergi alacağını güvence altına almak amacıyla uygulanan bu yöntemde; fason tekstil, konfeksiyon, deri ve ayakkabı gibi işlerde tevkifat oranı 7/10, KDV oranı ilgili işleme göre %10 veya genel oran olarak uygulanır ve 2026 yılı için KDV dahil tevkifat sınırı 12.000 TL olarak uygulanır. Genel tevkifat mekanizmasının detaylarına ve temel esaslarına Tevkifatlı Fatura rehberinden ulaşabilirsiniz.

Fason İşçilik Nedir, Tevkifat Neden Uygulanır?

Fason işçilik, bir işletmenin mülkiyeti kendisine ait olan hammadde veya yarı mamulleri, başka bir firmaya işleyerek mamul veya yarı mamul haline getirmesi için devretmesi ve bu hizmet karşılığında işçilik bedeli ödemesidir. Maliye Bakanlığı, kayıt dışı ekonomiyi önlemek ve vergi alacağının emniyetini sağlamak amacıyla 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 9. maddesi çerçevesinde fason işçilik hizmetlerinde kısmi tevkifat uygulamasını zorunlu kılmıştır. Bu sayede hizmeti alan taraf, hesaplanan verginin büyük kısmını satıcıya ödemek yerine doğrudan devlete öder.

Fason İmalatın Şartı: Ana Hammaddeyi Kim Temin Ediyor?

Bir işlemin fason işçilik sayılması ve tevkifata tabi tutulabilmesi için ana hammaddenin mutlaka işi yaptıran (fason iş ettiren) firma tarafından temin edilmesi şarttır. Eğer işi yapan firma (fasoncu), imalatı kendi temin ettiği ana hammadde ile gerçekleştiriyorsa, yapılan işlem fason işçilik hizmeti değil, doğrudan bir mal teslimi olarak değerlendirilir; bu durumda tevkifat uygulanmaz ve genel KDV oranları geçerli olur.

• Hammadde Veren Taraf (Tevkifat Var): Kumaşı iş yaptıran firma verir, fasoncu firma sadece kesim ve dikim hizmeti sunarsa bu işlem fason imalat kapsamındadır ve tevkifat uygulanır.

• Yardımcı Malzeme ve Kimyevi Maddeler: Tekstil boyama işinde kumaşı işi yaptıran veriyor, ancak fasoncu firma kendi imkanlarıyla boya ve kimyevi madde kullanıyorsa, ana hammadde (kumaş) dışarıdan geldiği için işlem yine fason işçilik sayılır.

• Hammaddeyi Yapanın Temin Etmesi (Tevkifat Yok): Fason imalatı yapacak firma kumaş dahil tüm ana girdileri kendisi tedarik edip ürünü imal ederse, işlem mal teslimine dönüşür ve tevkifat yapılmaz.

Hangi Fason İşler Tevkifata Tabi?

KDV Genel Uygulama Tebliği (I/C-2.1.3.2.7) uyarınca belirli sektörlerdeki fason üretim ve işçilik hizmetleri tevkifat kapsamına alınmıştır.

Tevkifata Tabi Olan İşler

• Fason tekstil ve konfeksiyon işleri (perde, halı, mobilya kumaşı, havlu, oto koltuk kumaşı, çuval ve bunların imalinde kullanılan iplik ve kumaşa verilen hizmetler dahil) .

• Deriden mamul giyim eşyası fason imalat işleri.

• Fason çanta, kemer, cüzdan ve ayakkabı, terlik, çizme dikim ve imalat işleri.

• Tekstil ve konfeksiyon sektöründe sunulan ütüleme, çözgü, haşıl, dikim, kesim, kapitone, tıraşlama, zımpara, şardon, yakma, ram ve nakış hizmetleri.

Tevkifat Dışında Kalan Durumlar

• Dikim, kesim gibi fason imalat aşamaları dışında kalan münferit tamirat, tadilat ve onarım hizmetleri.

• Ana hammaddenin işi yapan tarafından sağlandığı sipariş üzerine mal imalatı ve teslimleri.

• KDV dahil işlem bedelinin ilgili yıl için belirlenen tevkifat sınırının altında kaldığı durumlar.

Fason İşçilik Tevkifat Oranı: 7/10

Fason işçilik hizmetlerinde uygulanan KDV tevkifat oranı 7/10’dur. 35 Seri No.lu KDVGUT Değişiklik Tebliği ile 01.03.2021 tarihinden itibaren yürürlüğe giren bu düzenlemeden önce uygulanan 5/10 oranı yürürlükten kalkmıştır. Fason hizmeti sunan mükellefler faturayı düzenlerken hesaplanan KDV’nin 7/10’luk kısmını tevkifata tabi tutar, geriye kalan 3/10’luk kısmı ise hizmeti alandan tahsil eder.

Eski Oran Uyarısı: İnternet üzerindeki birçok eski kaynakta tevkifat oranı hâlâ 5/10 veya 1/2 olarak görülebilmektedir. Ancak 01.03.2021 tarihinden itibaren hem fason işlerin kendisinde hem de bu işlere ilişkin aracılık hizmetlerinde geçerli oran kesintisiz şekilde 7/10’dur.

Fason İşçilikte KDV Oranı %10 mu, %20 mi?

Fason tekstil, konfeksiyon, deri ve ayakkabı işçiliklerinde geçerli KDV oranı kural olarak %10’dur 1]. 07.07.2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 10 Temmuz 2023 itibarıyla indirimli %8’lik KDV oranı %10’a yükseltilmiştir.

• Genel KDV Oranı Uygulaması (%10): Malları KDV Kanununa ekli (II) sayılı listenin B bölümü 10. sırasında yer alan fason tekstil, konfeksiyon ve deri işlerinde katma değer vergisi oranı %10 olarak hesaplanır.

• İstisnai Durum (%20): Boya, apre, baskı, kasarlama ve yıkama gibi fason işlerde kullanılan boya ve kimyevi maddeler fason işi yapan firma tarafından temin ediliyorsa, bu işlemde uygulanan KDV oranı genel oranına tabi olur.

• Aynı Faturada Farklı Oranlar: Aynı faturada hem sadece işçilik kapsayan (%10 KDV) hem de imalatçının boyayı sağladığı (%20 KDV) işlemler bir arada bulunuyorsa, her bir işlem ayrı satırlarda gösterilmeli ve tevkifat 7/10 oranı korunarak ilgili KDV tutarları üzerinden ayrıştırılmalıdır.

2026 Tevkifat Sınırı: 12.000 TL

2026 yılı için fason işçilik faturalarında tevkifat uygulanabilmesi için KDV dahil toplam işlem tutarının 12.000 TL ve üzerinde olması gerekmektedir. 31.12.2025 tarihli ve 5. Mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan 588 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile tevkifat sınırı, fatura düzenleme sınırına endekslenerek 01.01.2026–31.12.2026 dönemi için 12.000 TL (KDV dahil) olarak belirlenmiştir.

• Tutarın Hesaplanması: Sınır kontrolü KDV hariç matrah üzerinden değil, KDV dahil genel toplam üzerinden yapılır.

• Sınırın Aşılması: KDV dahil tutar 12.000 TL sınırını aştığında tevkifat, sadece aşan kısma değil, faturadaki toplam tutarın KDV’sine uygulanır.

• Parçalı Fatura Kesimi: Aynı gün içinde aynı alıcıya yapılan parçalı fason teslimlerinin toplamı 12.000 TL’yi aşıyorsa, her bir fatura tutarı sınırın altında kalsa dahi tevkifat uygulanması zorunludur.

Fason Fatura Nasıl Düzenlenir? Örnek Hesaplama

Fason fatura düzenlenirken matrah, hesaplanan KDV, tevkif edilen KDV (7/10), tahsil edilecek KDV (3/10) ve beyan edilecek toplam tutar net şekilde satırlarda gösterilmelidir

Örnek Senaryo

A Tekstil A.Ş., B Konfeksiyon Ltd. Şti.’ye ait kumaşları dikerek 100.000 TL matrah üzerinden fason işçilik hizmeti sunmuştur. İlgili işlem 2026 yılında gerçekleşmiş olup KDV oranı %10, tevkifat oranı 7/10’dur.

Fason İşlerde Aracılık Hizmeti ve Zincirleme Fason

Fason imalat süreçlerinde işin bir aracı firma vasıtasıyla yaptırılması veya yüklenilen işin başka firmalara devredilmesi hallerinde tevkifat uygulaması devam eder.

• Aracılık Hizmetleri: Fason iş yaptırmak isteyenler ile fason imalatçıları buluşturan aracı firmaların verdikleri hizmetler de fason işçilik kapsamında değerlendirilir ve komisyon/hizmet bedeli üzerinden 7/10 oranında KDV tevkifatı yapılır.

• Zincirleme Fason: Bir firmanın üstlendiği fason işi tamamen veya kısmen başka bir fason üreticiye yaptırması durumunda, zincirin her iki halkasında da tevkifat kuralı geçerlidir 1]. Hem ilk fasoncu ile asıl iş sahibi arasındaki faturada hem de alt fasoncunun ilk fasoncuya kestiği faturada 7/10 tevkifat uygulanır.

Beyan ve Muhasebe: 1 ve 2 No.lu KDV Beyannamesi

Fason tevkifatına ilişkin vergilendirme süreçleri hem satıcı hem alıcı açısından Dijital Vergi Dairesi üzerinden takip edilen beyannamelerle yürütülür.

Satıcı (Fason Hizmeti Sunan) Açısından

Satıcı, faturadaki matrahı ve tahsil ettiği 3/10 oranındaki KDV'yi 1 No.lu KDV Beyannamesi ile beyan eder. Beyannamede "Kısmi Tevkifat Uygulanan İşlemler" tablosu altında 609 kodu (Fason Tekstil ve Konfeksiyon İşleri) kullanılır.

Alıcı (Fason İş Ettiren) Açısından

Alıcı, tevkif ettiği 7/10 oranındaki KDV'yi 2 No.lu KDV Beyannamesi ile sorumlu sıfatıyla beyan edip öder.

İade Uyarısı: Fason işçilik nedeniyle KDV iadesi talebinde bulunulabilmesi için alıcının tevkif ettiği vergiyi 2 No.lu KDV Beyannamesi ile sadece tahakkuk ettirmesi yeterli değildir; bu verginin nakden ödenmiş olması şarttır.

Sık Yapılan 5 Hata

1. Eski KDV Oranını Kullanmak: Fason işçilik faturalarında KDV oranını %8 olarak uygulamak hatalıdır; oran Temmuz 2023’ten beri %10’dur.

2. Eski Tevkifat Oranını Baz Almak: Tevkifat oranını 5/10 üzerinden hesaplamak mevzuata aykırıdır; mart 2021 itibarıyla güncel oran 7/10’dur.

3. Sınırı Matrah Üzerinden Hesaplamak: 2026 yılı tevkifat alt sınırı olan 12.000 TL, KDV hariç tutardan değil, KDV dahil genel toplam üzerinden değerlendirilir.

4. Hammaddeyi Kendi Temin Eden İşi Fason Sanmak: Fasoncunun ana hammaddeyi kendisinin sağladığı işlerde tevkifat uygulanmaması gerekirken faturaları tevkifatlı kesmek.

5. Zincirleme Fasonda Tevkifatı Atlamak: Alt fasoncuların kestiği faturalarda "iş zaten tevkifatlı alındı" düşüncesiyle tevkifat yapmamak.