Avukatlar Nasıl Serbest Meslek Makbuzu Keser?

Vergi mevzuatına göre serbest meslek erbaplarının ticari fatura yerine kullandığı SMM; avukatlık mesleğinde, müvekkillere verilen hukuki hizmetlerin gelir olarak beyan edilmesi hem mali şeffaflık hem de vergi yükümlülüklerinin doğru şekilde yerine getirilmesi açısından önem taşır.

Serbest Meslek Makbuzu (SMM) Nedir?

Serbest meslek makbuzu, vergi mevzuatına göre serbest meslek faaliyetinde bulunan kişilerin sundukları hizmet karşılığında düzenlemek zorunda oldukları resmi bir gelir belgesidir. Ticari işletmelerin fatura kullanmasına benzer şekilde, serbest meslek erbapları yaptıkları işin karşılığını bu makbuzla kayıt altına alır. Makbuz, hizmet veren kişinin kazancını gösterir ve gelir vergisi hesaplamasının temelini oluşturur. Serbest Meslek Makbuzu ile ilgili detaylara “Serbest Meslek Makbuzu ve Fatura Arasındaki Farklar” içeriğinden ulaşabilirsiniz.

Avukatlar İçin Serbest Meslek Makbuzu Zorunluluğu

Avukatlar, serbest meslek erbabı olarak gelir elde ettikleri her hukuki hizmet için serbest meslek makbuzu düzenlemekle yükümlüdür. Bu zorunluluk, Vergi Usul Kanunu kapsamında serbest meslek kazançlarının kayıt altına alınmasını sağlayan temel bir düzenlemedir. 

Müvekkilden alınan danışmanlık ücreti, dava vekillik bedeli, uzlaşma ya da takip ücretleri dahil olmak üzere tüm gelirler serbest meslek makbuzu ile belgelendirilmek zorundadır. Makbuz düzenlenmemesi veya geç düzenlenmesi hem usulsüzlük cezalarına hem de vergi kaybı nedeniyle ek incelemelere yol açabilir. Bu nedenle avukatlık faaliyetinde gelir elde edilen her işlemde serbest meslek makbuzu düzenlemek, hem yasal yükümlülük hem de mesleki kayıt düzeninin ayrılmaz bir parçasıdır. 

Avukat Serbest Meslek Makbuzu Ne Zaman Kesilir?

Avukatların serbest meslek makbuzunu, hukuki hizmet karşılığı tahsilat yaptıkları anda kesmeleri gerekir. Türk vergi mevzuatına göre serbest meslek kazancında vergiyi doğuran olay, hizmetin tamamlanması değil ücretin fiilen tahsil edilmesidir. Bu nedenle bir davada, danışmanlıkta veya takip işinde ücret avans, peşin ödeme veya kısmi tahsilat şeklinde alınmışsa, makbuz tahsil edilen tutar kadar düzenlenir. 

Hiç tahsilat yapılmayan durumlarda makbuz kesilmez ancak tahsilat gerçekleştiği anda makbuz düzenleme zorunluluğu doğar. Böylece avukatın geliri, gerçek tahsilat akışına göre kayıt altına alınır ve beyan edilir.

Avukat Serbest Meslek Makbuzu Nasıl Hesaplanır?

Avukatların serbest meslek makbuzunda hesaplama, tahsil edilen brüt hizmet bedeli üzerinden yapılır ve stopaj ile KDV’nin doğru oranlarla ayrıştırılmasına dayanır. Öncelikle verilen hukuki hizmet karşılığında belirlenen ücret brüt tutar olarak kabul edilir. Bu tutarın üzerinden %20 gelir vergisi stopajı hesaplanır ve bu tutar hizmet alan tarafından kesilerek vergi dairesine ödenir. 

Brüt hizmet tutarı aynı zamanda KDV matrahıdır ve avukatların sunduğu hizmetlerde genellikle %18 KDV uygulanır. KDV tutarı brüt bedelin üzerine eklenir ve mükellef tarafından tahsil edilir. Sonuç olarak makbuzda yer alacak net ödeme, brüt tutardan stopajın düşülmesi ve KDV eklenmesiyle bulunur. Bu hesaplama sistemi sayesinde gelir vergisinin bir kısmı tahsilat sırasında kesilmiş olur ve avukatın yıllık beyannamesinde stopaj olarak mahsup edilir.

Bir avukatın müvekkilinden 10.000 TL hizmet ücreti tahsil ettiğini düşünelim. Makbuz hesaplaması şu şekilde yapılır:

1) Brüt Tutar

Hizmet bedeli: 10.000 TL (brüt)

2) Gelir Vergisi Stopajı (%20)

10.000 TL x %20 = 2.000 TL stopaj. Bu tutar müvekkil tarafından kesilir ve vergi dairesine ödenir.

3) KDV (%18)

10.000 TL x %18 =1800 TL KDV. Bu tutar avukat tarafından makbuz üzerine eklenir ve müvekkilden tahsil edilir.

4) Net Tahsil Edilecek Tutar

Brüt tutar – stopaj + KDV

10.000 TL − 2.000 TL + 1.800 TL =9.800TL net tahsilat.

Uyumsoft e-SMM ile Evrak İşlerinde Kolaylık Sizinle!

Avukatlar için serbest meslek makbuzu kesmek Uyumsoft ile karmaşık bir süreç olmaktan çıkıyor. Uyumsoft’un e-SMM çözümü ile mükellef bilgileri, stopaj ve KDV oranları, tahsilat tutarları sistem tarafından otomatik hesaplanır; böylece hatalı makbuz riski ortadan kalkar. Düzenlenen makbuzlar güvenli biçimde saklanır, ister müvekkille anında paylaşılır ister ihtiyaç duyulduğunda birkaç saniyede yeniden görüntülenir. GİB entegrasyonu sayesinde tüm işlemler mevzuata uygun yürürken, avukatlar kağıt işlerine vakit ayırmadan hizmetlerine odaklanır. Uyumsoft e-SMM ile gelir kaydı, belge düzeni ve vergi takibi tek platformda sorunsuz şekilde yönetilir.